150 نکته جالب و دانستنی در زنبورداری
1-اولین اثری که از زنبور عسل بدست آمده فسیلی است متعلق به چهل میلیون سال قبل که در آن زنبور عسل در داخل صمغ درخت محبوس شده و این فسیل در موزه زنبور عسل شهر واریما Weimar در آلمان نگهداری می شود .
2-اولین اثرنقاشی مربوط به زنبورعسل در یکی از غارهای اسپانیا بدست آمده که در آن شخصی را نشان می دهد که از داخل شکاف صخره های سنگی عسل برمی دارد . این اثر 12000 سال پیش به وسیلهء غارنشینان همان نقطه برروی دیوار غار نقاشی شده و هنوز هم در آنجا به همان صورت باقی است .
3-آثار بدست آمده در مصر نشان میدهد که در این کشور 4000 سال پیش از میلاد مسیح زنبورداری در کندو های گلی و سفالی رسم بوده است
4-حدود 2000سال پیش از میلاد مسیح زنبورعسل در کشور سوئد وجود داشته . زیرا آثاری از آن در جنوب این کشور بدست آمده که فعلا در موزه تاریخ سوئد شهر استکهلم نگهداری می گردد .
5-ارسطودانشمند معروف یونانی و معلم اسکندر کبیر در سال 350 قبل از میلاد کتابی در باره زندگی زنبور عسل نوشت. این اولین کتابی است در تاریخ که درباره ی زنبور عسل نوشته شده است .
6-در سال 1851یک امریکائی به نام لانگستروت قابهای متحرک کندوی زنبور عسل را تعمیم داد و با این کار بزرگترین پیشرفت در تاریخ زنبور داری جهان را بوجود آورد بطوری که تمام اصول زنبورداری امروز ی روی پایه هایی قرار دارند که وی ایجاد کننده اش بود .
7-یک کندو ی خوب در فصل فعالیت شدید (در اطراف تهران اوایل خردادماه)می تواند 80000و کندوی متوسط 50000 زنبور داشته باشد . همین کندو معمولا در زمستان تعداد زنبورهایش به 9000عدد و یا کمتر تقلیل پیدا میکند .
8-زنبور عسل برای اینکه یک قاشق چایخوری عسل جمع کند بایستی فاصله ای برابر تهران – برلن را طی کرده و در بین راه دو میلیون بار روی گلها بنشیند .
9-از هرسه گرم شهد ی که زنبور عسل از روی گلها جمع آوری می کند . در کندو آنرا غلیظ و تبدیل به یک گرم عسل می نماید . برای غلیظ کردن شهدهای جمع آوری شده در روز زنبور عسل آنرا پس از غروب خورشید دوباره از داخل شان ها مکیده و وارد کیسه عسلی اش می کند . در آنجا کمی از آبش را جذب و مقداری دیاستاز برویش اضافه نموده داخل شانها می گذارد . زنبور بعدی آنرا مکیده و همین عمل را تکرار میکند . این کار آنقدر ادامه می یابد . تا عسل به غلظت طبیعی خود برسد . دراین وقت است که به سلولی که عسل غلیظ شده در آنجا انبار شده حمل و پس از پر کردن آن سرش را با موم می پو شانند .
10-یک زنبور عسل برای تهیه یک گرم عسل بایستی روی 6000 تا 8000 گل بنشیند و برای جمع کردن یک کیلو گرم عسل معادل هفت بار دور زمین پرواز کند .
11-ملکه تخمهایی به وزن هر کدام 5/0 میلی گرم می گذارد یعنی وزن 2000عدد آن فقط یک گرم می شود . این تخمها 72 ساعت (سه روز )پس از گذاشته شدن باز شده و لارو سفید رنگ هلالی شکلی به وزن 3/0 میلی گرم از آن خارج می گردد. لارومزبور از غذاهای فراوانی که فوری به وسیله زنبورهای پرستار در اطرافش گذاشته می شود به مقدار زیاد خورده و بسرعت عجیبی رشد میکند بطوری که 150 ساعت بعد از تولد از تخم وزنش 500 برابر یعنی 155 میلی گرم می شود. وی برای اینکه بتواند این ازدیاد حجم فوقوالهاده را ممکن سازد چهار بار (یعنی روزی یک بار )در همین مدت پوست می اندازد
12-مدت لازم برای رشد زنبور عسل از تخم تا حشره کامل برای سه نوع زنبور که در کندو وجود دارد به قرار زیر است :
|
نوع زنبور |
مدتی که تخم است |
مدتی که لارو سر باز است |
مدتی که لارو سر پوشیده است |
جمع |
|
ملکه |
3روز |
6روز |
7روز |
16روز |
|
کارگر |
3روز |
6روز |
12روز |
21روز |
|
نر |
3روز |
6روز |
15روز |
24روز |
یعنی برای ملکه 16 روز و برای کارگر21روز و نر 24 روز می باشد .
13-لاروها در روزهای اول به علت رشد سریع به غذای زیادی احتیاج دارند به همین دلیل تعداد زیادی از پرستارها سرشان را به داخل سلولهائی که لاروها در آن قرار دارند فرو برده و مواد غذائی لازم را که از غدد شیری آنها ترشح می شود به وسیله خرطوم به صورت مایع سفید رنگی در کنار لاروها میریزند . این کار ممکن است تا 2000 بار در روز وسیله زنبورها(البته فقط در روزهای اول زندگی )تکرار گردد.
14-زنبورکارگر پس از آنکه از سلولهایش به صورت یک حشره کامل خارج شد نمی تواند فورا"پرواز کند بلکه بایستی مدتی را در داخل کندو بکار مشغول گردد .وی از سیزدهمین تا هیجدهمین روز پس از تولد به وسیله غدد زیر شکمی خود صفحات مومی بسیار کوچکی ترشح می نماید که وزن یک میلیون و دویست و پنجاه هزار عدد آنها یک یک گرم می شود . موم ترشح شده را زنبور با پاها اززیر شکم جدا کرده بدستها داده و از آنجا به آروارها انتقال می دهد سپس آنرا جویده و قسمتی از دیواره ها ی شش ضلعی سلول را می سازد که بزودی محل تخم ریزی ملکه یا ذخیره گرده گل و یا عسل خواهد شد . ضخامت دیواره های این سلول در قسمت پایین 20/1میلیمتر و در بالا کمی بیشتر است .
15-قانون چهل روزی :مدت لازم برای تبدیل یک تخم به کار گر کامل 21 روز است . کار گر کامل پس از تولد 21 روز هم قادر به پرواز نبوده و این مدت را باید در داخل کندو و به خدمات مختلف از قبیل تمیزکردن حفره ها- پرستاری – موم سازی –و دفاع در مقابل حشرات خارجی بپردازد . آنگاه می تواند آوردن بار از خارج به کندو را شروع کند بنا براین تخمی که امروز گذاشته شد چهل روز بعد تبدیل به کار گر گرده و یا عسل آور می شود . دانستن این مدت برای زنبور دار خیلی مهم است زیرا زنبوردار که وقت تقریبی شروع شکوفه ها ی منطقه خودش را می داند خواهد توانست ملکه های جمعیت های خود را از چهل روز پیش یا کمی زود تر با دادن شربت تحریکی به تخمگذاری ملکه را افزایش داده تا هنگام باز شدن شکوفه ها جمعیت قوی بوده هم مقدار عسل بیشتری به کندو بیاورد و هم گرده افشانی درختان میوه را بهتر انجام دهد برای اینکه زنبورداران موضوع فوق را هرگز فراموش نکنند آنرا به نام قانون ((چهل روری ))نامیده اند .
16- در سطح و حجم مساوی در ساختمان شش ضلعی نسبت به شکلها و حجم های دیگر هم کمترین مقدار مواد اولیه بکار میرود و هم اینکه از سایر شکلها محکمتر و مقاومتر است انتخاب حفره های شش ضلعی سلولها در شان برای گذاشتن عسل سنگین وزن (وزن عسل 4/1)یکی از شاهکارهای درک محاسبات معماری و ریاضی این موجود ات است . ملکه در این سلولها تخم نر و تخم کار گر می گذارد و کار گران شهد و گرده گل جمع آوری و در آن ذخیره می کنند .
17- بهترین حرارت برای رشد لاروها 35 درجه است . در حرارت های کمتر رشد لاروها بکندی انجام میگیرد . در صورت زیاد بودن حرارت نه تنها لاروها خفه می شوند بلکه بدبختی خیلی بزرگی برایشان پیش می آید که نتیجه اش معادل یک زلزله شدیددر زندگی انسان است . بدین معنی که مومها و شانها در اثر گرما نرم و از قابها جدا شده روی کف کندو میریزند . در لا بلای شانها ملکه و تعداد زیادی زنبور ه خفه می شوند.زنبورها با استفاده از عقل و وسایلی که طبیعت در اختیارشان گذاشته بر ضد این ناراحتی ها با کمال موفقیت می جنگند بدین طریق که اگر حرارت داخلی کندو از 35 درجه تجاوز کند فورا عده زیادی از آنها در جستجوی آب بخارج از کندو رفته و پس از باز گشت آب جمع آوری شده را با فشار زیاد از راه خرطوم به صورت ذرات خیلی ریز در داخل کندو پخش می کنند. در همین موقع عده دیگر از زنبورها در نقطای ثابت ایستاده و پرهایشان را بسرعت به حرکت در آورده و به اصطلاح پر میزنند (درست همانند کاری که کولر های آبی در تابستان در منزل ما انجام میدهند )این کار را آنقدر ادامه میدهند تا حرارت داخلی کندو دوباره به 35 درجه تنزل کند
18-یک جمعیت متوسط در فصل فعالیت با تقریبا 30000الی 40000 زنبور عسل سالانه حدود 30 لیتر آب 30 کیلوگرم گرده گل و 60 کیلوعسل برای مصرف داخلی خودشان احتیاج دارد که آنها را از گلها و درختان میوه و علوفه و غیره تامین می کند. بنا براین اگر کندوی متوسطی در آخر سال 30 کیلو عسل داد در حقیقت زنبورها 90 کیلو عسل جمع آوری کرده بودند که 60 کیلو گرم آنرا خود آنها مصرف کرده و 30 کیلو گرم باقیمانده را زنبور دار به عنوان محصول بر می دارد . یک جمعیت قوی ممکن است تا 50 کیلو گرده ی گل به کندویش حمل کند .
19-ارزش غذایی گرده ها مختلف برای زنبورها یکسان نیست بهترین گرده متعلق به گل بیدمشک است و بد ترینش از درختهای برگ سوزنی مثل درخت سرو کاج و غیره گرفته می شود. این حیوان با تمام هوش و ذکاوتی که دارد قادر به تشخیص و تمیز کردهی خوب از گرده ی بد نیست . بطور آزمایشی توانستند وی را حتی وادار به آوردن گردهء ذغال نمایند. با در نظر گرفتن آنچه در بالا گفته شد اهمیت زیاد کاشت چند درخت بیدمشک در نزدیکی زنبورستان برای ما روشن می گردد . زنبورها و نوزادان برای ادامه زندگی و تغذیه از گرده گل استفاده میکنند . گرده گل در زندگی زنبورها همان نقشی را ایفا می نماید که گوشت در زندگی ما بازی می کند . برخلاف عقاید بعضی گرده گل هرگز بدیل به عسل نمی گردد . گرده گل پس از حمل به کندو و در داخل سلولها گذاشته می شود. برای اینکه هوا آنرا خراب و فاسد نکند آنرا به ته سلول چسبانده و با سر آنقدر فشار می دهند که هوای موجود در لا بلای آنها بکلی خارج شود گرده بهدی را نیز زنبور بعدی روی آنها گذاشته باز برای خروج هوا از داخل آنها با سر فشار می دهد. وقتی که دو سوم حفره یا سلول مومی بدین تریق پر شد رویش را با یک ورقه نازک عسل می پوشانند تا از تماس مستقیم سطح آن با هوا (باعث فاسد شدنش می گردد). جلو گیری کند . در چنین شرایطی گرده مدتها در کندو سالم مانده و خراب نمی شود .
ادامه مطلب
|
+| نوشته شده توسط
محمد رضا اسدالهی در جمعه هفتم خرداد 1389
|
